|
در صورت وجود فيلترينگ در ايران و،
کلاً، تمايل به دريافت اين نوشته ها
از طريق ای ـ
ميل، آدرس خود را برای ما ارسال داريد
>>>>
ترجمه
چند مقاله به آلمانی
آرشيو کلي آثار اسماعيل نوری علا
==========================================
 سند
مالکيت خليج فارس در آذربايجان امضا شد
(20
ارديبهشت 87)
هيچ عملی به اندازهء ازدحام مردم «ترک زبان» تبريز در دفاع از نام خليجی
که قرن هاست «فارس» خوانده می شود نمی تواند وحدت مردم آذربايجان با مردم
ديگر نقاط ايران را به نمايش بگذارد... و براستی وقتی چهارتا و نصفی
اميرنشين «ساخت انگليس» گرد هم می آيند و بر جمع خود نام «امارات متحدهء
عربی» می گذارند آيا شرم آور نيست اگر کسی بخواهد «ايالات متحدهء ايران»
را از هم تکه و پاره کند و مردم بالقوه ثروتمند اما گرفتار راهزنان آن
را برای هميشه دچار فقر و بدبختی و ديکتاتوری های نوع استالينی بسازد؟
ادامه
==========================================
 فقدان
«منافع مشترک» در خارج از کشور
(13
ارديبهشت 87)
خارج کشوری ها می توانند در راستای شراکت در امر سياسی ناظر بر داخل کشور
به امکانات و توانائی های عملی خود بيانديشند و برای هموار کردن راهی که
به انحلال حکومت اسلامی در ايران بيانجامد در ابعاد کارآمدتر توانائی خود
عمل کنند. من، متأسفانه، تأسيس حزب و ايجاد اتحاديه های سياسی را از
جملهء اين اقدامات نمی بينم و حتی اينگونه فعاليت ها را موجب عقب افتادن
کار و اتلاف انرژی تلقی می کنم. اين احزاب و اتحاديه ها، که نطفه شان در
لوله های لابراتواری خارج کشور بسته شده و در فضاهای آزاد و فارغ از وبال
بال رشد می کنند، در فردای تغيير رژيم در ايران نخواهند توانست نقشی مؤثر
بازی کنند.
ادامه
==========================================
 به
آقای سيد علی خامنه ای
(6
ارديبهشت 87)
آقای سيد علی خامنه ای!
اگرچه دون شأن من ـ بعنوان يک نويسندهء گريخته از جهنم حکومت اسلامی ـ
است که «دنيادار»
ی چون شما را مخاطب قرار دهم، و اگرچه می دانم در بين نزديکان و اطرافيان
شما آدم با جنمی پيدا نخواهد شد که اين نوشته را به ديد شما برساند، اما،
در آستانهء سفر هفتهء آينده تان به استان فارس، فکر کردم چند نکتهء با
اهميت ـ از نظر خودم ـ را با شما در ميان بگذارم باشد تا شايد اين سفر را
با اشراف و آگاهی بيشتری انجام دهيد.
ادامه
==========================================
 ريشهء
برخی سوء تعبيرها دربارهء سکولاريسم
(30 فروردين 87)
آنچه ماهيت ضد سکولار حکومت اسلامی را آشکار می کند نه اتصال پيامبر و
امام (و حتی امام جمعه و فقيه) با عالم غيب، که وجود حقوق ويژه، قشرهای
خاص، خط قرمزهای تبعيض گذار و تقسيم امور به «منکر» و «معروف» است و
اينها ـ لااقل در ساحت عمل ـ نه از «عالم غيب» که از «اصول و احکام
شريعت» سرچشمه می گيرند و اين شريعت تنها مفروض به صادر شدگی از جانب
عالم غيب است و بيشتر دست پروردهء دينکاران.
ادامه
==========================================
 نجات
هويت از چنگ ايدئولوژی
(23 فروردين 87)
در خلاء آلترناتيوهای مدرن مبتنی بر آزادی،
حقوق بشر و عدالت اجتماعی، ارتجاعی ترين مکتب هويت ساز
جامعه، از طريق ذهن سخنگويان خود، دست بکار پر کردن خلاء و ايجاد «هويت
آلترناتيو» شد. بازرگان، طالقانی، آل احمد، شريعتی، و مطهری از جمله
نظريه پردازان اصلی اين روند «هويت سازی» شدند و توانستند ـ با الهام
پذيری از انديشه های چپ ـ بسياری از عناصر موجود و آشنای مربوط به
«هويت
اسلامی ـ ايرانی» را در داخل مجموعهء هويتی جديدی منسجم کنند.
ادامه
==========================================
 يک
مرتد و هزار مفتی
(16 فروردين 87)
اتهام دکتر سروش نه شک کردن به «اصول»، که انديشيدن به اصول است! چرا که
شک کردن و تأويل نو آوردن خود حاصل و نتيجهء انديشيدن است. پس، وقتی که
پای يک مذهب يا مکتب در کار باشد، مصلحت پيروان آن است که اساساً کليد
فکر کردن را بزنند و آنچه استاد ازل (لابد در قالب اجماع علمای سلف) گفت
بگو را بگويند. چرا که فکر کردن خطرناک ترين کاری است که آدميزاد انجام
می دهد. بخصوص که فکر کردن به اصولی که تحقيق شان، بقول حافظ، فسون و
فسانه ست کاری بسيار دشوارتر و پر مخاطره تر هم هست.
ادامه
==========================================
 «ولايت
فقيه» و مشکل «حکومت ملی»
(9 فروردين 86)
پديده های «حکومت اسلامی» و «ولايت فقيه» می توانند ساختار سياسی «دولت
های ملی» را به موجودی تبديل کنند با دو سر جدا از هم اما قرار گرفته بر
يک بدن، که در ابتدا هيچ يک با ديگری همخوانی و هماهنگی و همراهی ندارند
و در تعارض دائم بسر می برند؛ و عاقبت هم چاره ای نيست جز اينکه سر خوش
خيال تر و بی برنامه تر مقهور سری شود که مکر و غدعه و دروغ را در شريعت
خويش نهادينه کرده است.
ادامه
==========================================
 نوروز
شادی های بی آداب و ترتيب
(2 فروردين 87)
تجربهء هفت هزار ساله به ما می گويد که اگر نوروز يک عيد و جشن مذهبی بود
در همان نخستين خم کوچهء تاريخ از ميان رفته بود. اما نوروز، تنومند و با
شکوه و زيبا ـ تکيه زده بر عصای ستبر جداسری (جدائی از ايدئولوژی و مذهب)
ـ از راه بندان همهء مذاهب رد شده است تا امروز نيز در مقابل اين پهلوان
پنبهء خرافات زدهء حکومت اسلامی بايستد و بگذارد تا نوکران حکومت شان
تملق اش را بگويند، تاريخ و هويتش را معوج بازگويند و در لحظهء تحويل سال
بسوی «عرش الهی» شان دست بگشايند و، در عيدی ايرانی، به زبان عربی التماس
کنند که: «يا مقلب القلوب و الابصار...»
==========================================
ايدئولوژی و مشکل «جان شريف آدميت»
(24 اسفند 85)
اگر بپرسيم که چرا
«مرتد» (يا «از مذهب و مکتب برگشته») را بايد کشت؟ ايدئولوژی، بخصوص نوع
مذهبی آن، برايمان توضيح خواهد داد که: «هر فرد مرتد، با اين عمل آگاهانه
و عامدانهء خود، از مقام آدميت و انسانيت فرو افتاده و ديگر فقط به حکم
ظاهر انسان است اما، اگر چشم باطن بين داشته باشی و نگاهش کنی، می بينی
که او ديگر انسان نيست؛ خوک است و سگ و حشره؛ حيوان نجسی است که بايد
خونش را ريخت و جانش را گرفت تا ـ همچون همهء "مفسدان فی الارض" ـ زمين
از لوث وجود ناپاکش پاک شود».
ادامه
==========================================
 از
زمانه ای که جوان بود...
(داستان برپا کردن سازمان انتشارت «طرفه» در سال
1343)
سال 1340 هنوز معنای سياسی خاصی نداشت. هشت سال پيش از آن (در 11 سالگی
ام) حادثهء سياسی بزرگی رخ داده بود که آن روزها در دانشگاه «کودتای 28
مرداد» نام گرفته بود. در طی آن هشت ساله، نسلی بار آمده در بوتهء سياست،
جای خود را به نسلی داده بود که چندان فرصتی برای سياسی بار آمدن پيدا
نکرده بود. سال های مرثيه سرائی اخوان ثالث و زمستان نمائی های او برای
نسل من چندان معنای روشنی نداشت. در نيمه راه جوانی نسل من مصدقی سقوط
کرده بود و شاهی به تخت شاهی برگشته بود، عکس های تيرباران افسران توده
ای و محاکمهء دکتر مصدق و چهرهء ريشوی دکتر فاطمی همه به نسل پيش از ما
تعلق داشتند.
ادامه
==========================================
 نژاد،
جنسيت، مذهب؛ يا برنامهء عمل برای فردای آمريکا؟
(17 اسفند 86)
از آنجا که رأی دهندهء آمريکائی نشان داه است که بهنگام رأی دادن
ديگر نجنسيت و نژاد و مذهب کانديداهايش را در نظر نمی گيرد و بيشتر
به برنامهء آنها است که رأی می دهد، می توان پذيرفت که اگر آقای اوباما
مآلاً اين انتخابات را ببازد نمی تواند ادعا کند که باختش بخاطر رنگ پوست
و يا مذهب پدرش بوده است؛ همانگونه که خانم کلينتون نيز نمی تواند باخت
احتمالی خود را به پای زن بودنش بنويسد. ادامه
==========================================
 تاريخ
ترس محتسب خورده
(10
اسفند 86)
«حاکم» چگونه «ديکتاتور» می شود و چرا شيوهء «محتسبی» پيشه می کند و همه
چيز زندگی ديگران را به «ترس» می آلايد، آنگونه که حافظ شيراز بايد پياله
را در «آستين مرقع» اش پنهان دارد و شاملو بخواهد که عشق و خدا را، يکجا،
در «پستو» نهان کند؟ اجازه دهيد اين جمعه را کمی با داستان اين محتسبان
ترس آفرين بگذرانيم.
ادامه
==========================================
 انديشيدن،
بيرون از جعبه!
(3
اسفند
86)
در «شهر اسرار» جای چون و چرا و تحقيق و سنجش نيست. «دانش گذشته»، آميخته
با استوره و افسانه و آئين و سنت و باور و اغراق، بصورت بسته ای غير قابل
تحقيق،
در کمين آدمی نشسته است و فرزند آدمی ـ در چنبره ای دور از حاکميت علم ـ
محکوم به «عادت کردن» به آن است. منابع همه قدسی اند و چون و چرا نکردنی.
به اصولی آمده از اعماق تاريک و پنهان و مرموز گذشته نمی توان شک کرد، و
حرف آخر را همان اول زده اند.
ادامه
==========================================
 بن
بست نوانديشی مذهبی در حکومت اسلامی
(26 بهمن 86)
حملات نظری نوانديشان مذهبی در ايران هميشه «حکومت دينکاران» را آماج خود
قرار داده و هرگز به سست کردن مبانی «حکومت مذهبی» نپرداخته است. يعنی،
آنها همواره کوشيده اند ـ در عين تظاهر به حکمت گوئی و فلسفيدن ـ صرفاً و
مستقيماً مبانی مشروعيت انحصاری فقها در امر حکومت کردن را مورد پرسش
قرار دهند و نه بيشتر؛ و لذا کوشش نظری
آنها نيز تنها در اين حوزهء تنگ و باريک معنا می گيرد.
ادامه
==========================================
 چگونگی
«مدرن شدن» بدون «سکولار بودن»
(19
بهمن 1386)
جراحی سکولاريسم و خارج کردن آن از بدن مدرنيته به منکران ضرورت جدائی
مذهب از حکومت کمک می کند تا بتوانند توضيح دهند که نه تنها جوامع دارای
حکومت های مذهبی دارای قابليت مدرن شدن هستند بلکه اساساً، با توجه به
«رستاخيز مذهبی» کنونی و رفتن جوامع بشری به سوی دوران جديدی از گرايشات
مذهبی، خود مذهب می تواند در مدرن سازی جوامع نقش بازی کند و بخصوص جوامع
کهن و سنت زده را کمک نمايد تا عقب ماندگی های خود را مرتفع ساخته و راحت
تر مدرن شوند.
ادامه
==========================================
 آيا حکومت اسلامی ايران ارتجاعی نيست؟
(12 بهمن 1386)
هيچ شکلی از «بنيادگرائی» نيست که در ذات خود واکنشی و ـ اتفاقاً
ارتجاعی هم ـ نباشد. يعنی هم بصورت واکنشی در برابر کنشی پيشرونده ظاهر
شده و هم خواستار آن نباشد که نه حتی به گذشتهء نزديک که به گذشتهء بسيار
دوری که فقط در تخيل آدميان ماليخوليائی وجود دارد برنگردد. اينکه يک
«بنيادگرا» از مدرن ترين تکنولوژی ها و اسلحه ها برای از بين بردن جهان
متجدد استفاده کند هرگز ماهيت «ارتجاعی» و «واکنشی» بنيادگرائی اش را
تغيير نمی دهد. ادامه
==========================================
تحول
دو مرحله ای ايدئولوژی ها
(5 بهمن 1386)
کسی که با شروع مرحلهء دوم تحول ايدئولوژی بکوشد تا به ارزش های مرحلهء
نخست آن وفادار بماند جزو اولين قربانيان مرحلهء دوم خواهد بود. بيهوده
نيست که گفته اند «انقلاب فرزندان خود را می خورد». اين تعبير از حاکميت
بی چون و چرای قانونمندی های مربوط به مراحل دوگانهء تحول ايدئولوژی ها
خبر می دهد. ادامه
==========================================
انتخابات
آمريکا و انتخاب های ما
(28 دی 1386)
در روزگار ما اگرچه ممکن است اکثريت بالائی از مردم آمريکا حاضر نباشند
به زنی يا سياه پوستی يا اهل مذهبی اقليتی رأی داده و او را به رياست
جمهوری انتخاب کنند اما، در عين حال، هيج کس نمی تواند آن زن و آن سياه
پوست و آن مرد مذهبی را از اعلام نامزدی و تبليغ برای جمع آوری آراء بسود
خود باز دارد.
ادامه
==========================================
 کارکردهای
شگفت «ناکجا آباد»
(21 دی 1386)
آنها که معتقدند انسانمداری، عدالت اجتماعی، دموکراسی و سکولاريسم نو (به
معنی رفع همه گونه تبعيض) شعارهائی «ناکجا آبادی» و غير عملی هستند که
هرگز تحقق نمی يابند و پرداختن به آنها جز اتلاف وقت نيست، از اين نکته
غافلند که ضربآهنگ تاريخ جهان ما چيزی جز تحقق تدريجی همين آرمان ها
نبوده است. ادامه
==========================================
 گوهر
سکولاريسم تقابل با تبعيض است
(14دی 1386)
من «دستگاه توجيه کنندهء تبعيض» را «ايدئولوژی» می خوانم. از نظر من
ايدئولوژی دارای منطق منسجم و علمی درونی نيست بلکه اجزاء آن بصورتی
اختياری و دلبخواه کنار هم چيده می شوند تا تبعيضات مورد نظر اقدام کننده
را توجيه کنند. يعنی، در نطر من، هر نوع دستگاه انديشگی که شکلی از تبعيض
را توجيه کند «ايدئولوژی» نام دارد.
ادامه
==========================================
 چرا
دانشگاه يک نهاد سکولار است؟
(7
دی 1386)
گيرم که استادان سکولار علوم اجتماعی را از دانشگاه اخراج کردند، گيرم که
به استادان دانشکده های علوم تجربی و فيزيکی دستور دادند که کار تدريس را
با گرفتن وضو و تلاوت آيات قرآن و انجام نماز آغاز کنند؛ اما، درست در آن
لحظه که تدريس دانش فيزيک و شيمی و زيست شناسی آغاز می شود، همهء باورهای
مشيتی و تقديری
نسبت
به نيروهای ماوراء الطبيعه به بيرون کلاس تبعيد می گردند و کلاس درس
از حال و هوای وهم زدهء «حوزوی» خالی می شود.
ادامه
==========================================
آرشيو کلي آثار اسماعيل نوری علا
|
